رمپ چیست؟

رمپ یک سطح شیب داره که برای دسترسی اتومبیل ها یا افراد، به تراز های مختلف در یک ساختمان، احداث می شود. فرض کنید طبقه همکف (پیلوت ) ساختمان، از کف خیابان ۹۰ سانتی متر بالاتره. برای اینکه اتومبیل بتواند وارد همکف بشود، باید یک رمپ احداث بشه.

رمپ ها یکی از بخش های  بسیار پر کاربرد و بسیار پر اهمیت، در ساختمان ها هستند.  هم در ساختمان سازی، هم جاده سازی از رمپ ها استفاده می شود.

رمپ یا پیاده رو متحرک وسیله ای جهت انتقال افراد در سطوح هم تراز یا با اختلاف ارتفاع کم می باشد که در فرودگاه ها، فروشگاه، پایانه مسافری، و اماکن دیدنی و زیارتی کاربرد دارد.
زاویه شیب پیاده روی متحرک حداکثر ۱۲ درجه نسبت به افق می باشد.
محاسبه ظرفیت جابجایی افراد در پیاده روی متحرک به صورت ct=3600*v*k/0.4  که در آن k  در صورتیکه عرص پیاده رو ۱.۲۰ باشد برابر ۲.۵ است.
سرعت نامی پیاده روی متحرک در ورودی و خروجی حداکثر ۰.۷۵ متر بر ثانیه است.
تحت شرایط خاصی سرعت نامی پیاده روی متحرک به ۰.۹ افزایش می یابد که در این صورت نباید عرض پیاده روی متحرک از ۱.۱۰ افزایش یابد.
در صورتیکه زاویه شیب بیشتر از ۶ درجه باشد پیاده روی متحرک باید حداقل ۰.۴ متر را با زاویه کمتر از ۶ درجه طی کند و در صورتیکه سرعت آن ۰.۹ متر بر ثانیه باشد این فاصله به ۱.۶ متر افزایش می یابد.
اگر رمپ یک ساختمان، که دسترسی اتومبیل ها به پارکنیگ درست اجرا نشه به طوری که مورد قبول شهرداری نباشه، از نظر شهرداری تمام پارکنیگ ها حذف می شوند و مالک ساختمان باید جریمه بپردازه.

انواع رمپ از نظر اجرا:

رمپ ها می توانند هم به صورت خاکی هم به صورت سازه ای اجرا شوند، اگر نیاز باشه که فضای زیر رمپ خالی باشه، باید از رمپ سازه ای استفاده کنیم. رمپ سازه ای معمولا به صورت دال بتنی اجرا می شود.

رمپ ها از نظر شکل:

رمپ در ساختمان به صورت مستقیم یا به صورت قوسی اجرا می شود. این بستگی به ابعاد ساختمان و نظر طراح داره. اجرای رمپ قوسی، سخت تر از رمپ مستقیمه. اما اصولی که باید در اجراشون رعایت بشه تقریباً یکیه. یکی از موارد مناسب کاربرد رمپ های قوسی در پارکینگ های طبقاتی است. رمپ های قوسی به دلیل شکل گردشی که دارند فضای کمتری نسبت به رمپ های مستقیم اشغال می کنند.

انواع رمپ

رمپ دارای سه حالت زیر می باشد: 

  1. رمپ آدم رو 

    رمپ آدم رو با حد اکثر شیب ۱۲.۵ درصد حداقل عرض ۱۱۰ سانتی متر،حداقل ابعاد پاگرد ۱۵۰*۱۵۰ و طول بدون پاگرد حداکثر ۹۰۰ سانتی متر 
    به ازای هر ۹متر طول شیب باید یک پاگرد یا استراحتگاه در نقاط شروع و پایان رمپ (شیب راه) در نقاط گردش حرکت ورود و خروج فضاها درب ها و… در نظر گرفته شود.

  2. رمپ معلولین 

    حداکثر شیب ۸ درصد،حداقل ابعاد پاگرد ۱۵۰*۱۵۰ وحداکثر طول بدون پاگرد ۹۰۰ سانتی متر 

  3. رمپ ماشین رو  

    حداکثر شیب ۱۵ درصد،حداقل عرض در حالت مستقیم ۳۵۰ سانتی متر و در حالت پیچ ۳۷۵ سانتی متر و در طول بدون پاگرد آزاد می باشد.

درصد رمپ نشان دهنده ی این موضوع می باشد که به ازای هر یک متر طول رمپ،درصد رمپ عدد تغییر ارتفاع برحسب سانتی متر را نشان می دهد.

طراحی سازه های فولادی و بتنی

نکات لازم و مفید در طراحی رمپ 

  • در صورت استفاده از دوگروه رمپ مذکور به صورت هم زمان ، درصد شیب رمپ مطابق با عدد کم تر می باشد. یعنی درصد شیب کمتر در نظر گرفته می شود.
  • عرض رمپ معلولین و آدم رو حداقل ۱۱۰ سانتی متر و حداقل عرض رمپ اتومبیل رو ۳.۵ متر می باشد.
  • طول رمپ ، تصویر رمپ در سطح افق است.
  • معادل۱.۳۳ سانتی متر طول افقی رمپ با شیب ۱۵ درصد برای هرپله محاسبه می گردد.
  • رمپ جزو سطح اشتغال محاسبه نمی گردد .یعنی اگر فضای باز مثلا حیاط داشته باشیم، رمپ داخل حیاط طراحی می گردد.
  • در طبقه زیرزمین زیر رمپ معلولین و پله طبقه ی همکف نمی توان پارکینگ طراحی کرد.اما اگر ارتفاع مفید زیر رمپ ۲۲۰ سانتی متر باشد می توان پارکینگ طراحی کرد.
  • در رمپ آدم رو اگر شیب بیش از ۶.۶ درصد (۱ به ۱۵) نباشد نیازی به پاگرد نیست.
  • اگر شیب رمپ آدم رو یا معلولین بیش از ۶.۵ درصد باشد وجود نرده  با ارتفاع ۱۱۰ سانتی متر لازم است.
  • در شیب اتومبیل رو به جهت اینکه کف اتومبیل به زمین برخورد نکند ، به اندازه ۱ متر از ابتدا و تنهای رمپ شیب ۱۰ درصد در نظر گرفته می شود.

استاندارد شیب رمپ ها

رامپ ها برحسب مقدار شیب به سه دسته زیر تقسیم می شوند:

الف- رامپ با شیب کم: در این دسته از رامپها زاویه بین خط شیب و خط افق حداکثر ۶ درجه (نسبت ۱۰ درصد) خواهد بود.

ب- رامپ با شیب متوسط: در این رامپ ها زاویه بین خط شیب و خط افق ۶ تا ۱۰ درجه (نسبت ۱۰ تا ۱۶ درصد) است.

پ- رامپ با شیب زیاد: در این رامپ ها زاویه خط شیب و خط افق ۱۰ تا ۲۴ درجه (۱۶ تا ۴۰ درصد) است.

-شیب مطلوب رامپ برای حرکت انسان پیاده ۱۰ درصد می باشد.

شیب رمپ

محاسبه طول غیر سرگیر در رمپ

میزان طول غیر سرگیر رمپ به ارتفاع آزاد روی رمپ جهت عبور خودرو و ارتفاع مفید آن طبقه بستگی دارد. ارتفاع طبقه براساس نوع توقفگاه متغیر است. به عنوان مثال توقفگاه کوچک طبق مبحث چهارم مقررات ملی ۲٫۲۰ می باشد. یا در توقفگاه متوسط و بزرگ ۲٫۴۰ می باشد. همچنین ارتفاع آزاد روی رمپ نیز در توقفگاه های کوچک ۱٫۹۵ و در توقفگاه های متوسط و بزرگ ۲٫۱۰ می باشد.

در طبقه همکف از ابتدای رمپ تا زمانی که به حداقل ارتفاع آزاد روی رمپ برسیم باید بدون طراحی رها شود. بنابراین تنها از انتهای رمپ می توان بخش مشخص شده ای را در طبقه همکف به عنوان فضا مورد طراحی قرار داد.

  1. ارتفاع آزاد روی رمپ (براساس نوع توقفگاه )
  2. ارتفاع مفید طبقه (ارتفاع از کف تا زیر سقف) در واقع ضخامت سقف در این محاسبه لحاظ نمی شود.
  3. در حین محاسبه به یک متر طول انتهای رمپ که شیب ۱۰% دارد باید توجه کنید. 

محاسبه طول رمپ چرخشی

رمپ چرخشی شامل سه شعاع داخلی ، میانی و خارجی رمپ است. طبق مبحث۴ مقررات ملی ساختمان، شعاع داخلی چرخش یک خودرو حداقل ۵ متر است.  بدین معنی که داوطلب جهت ترسیم رمپ چرخشی باید عدد ۳/۵۰ متر عرض رمپ را به این عدد اضافه کند.

لذا شعاع داخلی رمپ ۵متر ، شعاع میانی ۶٫۷۵ متر و شعاع خارجی برابر ۸٫۵۰ متر می باشد.

برای محاسبه طول یک ربع دایره رمپ چرخشی ، کافیست محیط ربع دایره به شعاع مشخص را به دست آورده و سپس تقسیم بر ۴ کنیم. اینکه کدامیک از سه شعاع داخلی میانی و خارجی برای محاسبه طول رمپ باید در نظر گرفت، به شیب رمپ بستگی دارد.

ضوابط رامپ های عابر پیاده در اماکن عمومی 

در طراحی رامپ های عابر پیاده که در اماکن عمومی مورد استفاده قرار می گیرند، رعایت ضوابط زیر الزامی است:

-حداقل عرض رامپ ۱۲۰ سانتیمتراست.

-برای رامپ ای تا طول ۳ متر، حداکثر شیب ۸ درصد است.

-در رامپ های با طول بیش از ۳ متر، برای هر متر افزایش طول، ۵ سانتیمتر به عرض مفید آن اضافه و ۵/۰ درصد از شیب آن کاسته شود.

-حداکثر طول مجاز رامپ (بدون پاگرد) ۹ متر می باشد. در هر ۹ متر طول رامپ، باید یک پاگرد به طول حداقل ۱۵۰ سانتیمتر پیش بینی شود.

-نصب میله دستگرد(دست انداز) در طرفین رامپ الزامی است. ارتفاع میله دستگرد از کف رامپ برای اشخاص نشسته ۷۵، اشخاص ایستاده ۸۵ و برای کودکان ۶۰ سانتیمتر باشد.

-کف سطح شیبدار باید غیر لغزنده ، ثابت ، سخت و صاف باشد.

-سطح شیبدار نباید دارای شیب عرضی باشد.

-در صورتی که سطح شیبدار در هوای آزاد واقع شود باید به طریقی طراحی گردد که از جمع شدن آب در سطوح حرکت جلوگیری شود.

-قطر یا عرض میله دستگرد باید بین ۵/۳ تا ۴ سانتیمتر باشد.

-باید فاصله بین میله دستگرد و دیوار حداقل ۴ سانتیمتر باشد.

-اگر میله دستگرد در فرورفتگی دیوار نصب شده باشد. باید عمق فضای تورفته حداقل ۵/۷ سانتیمتر و حداقل ۴۵ سانتیمتر بالای میله ادامه داشته باشد.

-لازم است میله دستگرد در کنار سطح شیبدار حداقل ۳۰ سانتیمتر از ابتدا و انتهای آن پیشامده تر بوده و موازی کف باشد.

-در کناره های عرضی و پاگرد سطح شیبدار پیش بینی لبه محافظ، حداقل به ارتفاع ۵ سانتیمتربا رنگ متضاد با محیط به نحوی که مانع لغزش استفاده کننده گردد، الزامی است.

 

 ضوابط رامپ در فضاهای شهری (رامپ جدول) 

رامپ جدول سطح شیبدار کوتاهی است که با بریدن یا افزودن برجدول ایجاد می شود. در طراحی این رامپ ها در نظر گرفتن ضوابط زیر الزامی است:

-حداکثر شیب رامپ جدول هایی با طول کمتر از یک متر، ۱۵ درصد است و رامپ جدول های با بیش از یک متر طول تابع مقررات سطوح شیبدار خواهند بود. در رامپ جدول هایی که دارای بریدگی در دو طرف هستند حداکثر شیب بریدگیها باید ۱۰ درصد باشد.

-رامپ جدول نباید در مسیر حرکت و توقف اتومبیل پیشروی داشته باشد.

-حداقل عرض رامپ جدول به استثنای بریدگیهای کناری آن ۹۰ سانتیمتر باشد.

-در صورتی که رامپ جدول به صورت قطری و یا گوشه ای در محل تقاطعها قرار گیرد، باید دارای فضای آزاد ۱۲۰ سانتیمتر در داخل خط کشی عابر پیاده باشد.

-در صورتی که رامپ جدول در امتداد خط کشی عابر پیاده قرار داشته باشد، باید حداقل ۱۲۰ سانتیمتر فضای آزاد در داخل خط کشی عابر پیاده قرار بگیرد.

-در صورتی که رامپ جدول قطری دارای بریدگی کناری باشد، این بریدگیها باید ۶۰ سانتیمتر و به صورت خط مستقیم در هر دو طرف جدول در داخل خط کشی عابر پیاده قرار داشته باشند.

رمپ خودرو

 

ضوابط رامپ های دسترسی به پارکینگ 

رعایت ضوابط زیر در طراحی رامپ های دسترسی به پارکینگ ضروری است:

-حداکثر شیب رامپ ۱۵% است.

-حداقل عرض رامپ برای ساختمان که حداکثر از ۲۵ واحد تشکیل شده است، ۵/۳ متر می باشد و اگر تعداد واحدهایش از ۲۵ باشد، عرض رامپ۵ متر در نظرگرفته شود. در صورتیکه راه های رورودی و خروجی پارکینگ جدا از هم باشند، عرض هر کدام ۵/۳ متر باشد.

-شیب عرضی رامپ (بخصوص رامپهای مدور) بین ۵/۱ تا ۳ درصد در نظر گرفته شود.

-ورودی پارکینگ باید در محلی پیش بینی شود که ارتفاع آن از کف تمام شده تا زیر سقف حداقل ۸۰/۱ متر باشد.