روش تعيين خاک رس لای و گرد و خاک در ماسه به روش SE

///روش تعيين خاک رس لای و گرد و خاک در ماسه به روش SE

روش تعيين خاک رس لای و گرد و خاک در ماسه به روش SE

روش تعيين خاک رس لای و گرد و خاک در ماسه به روش SE

بر طبق استاندارد ASTM D2419 – AASHTO T176 

هدف: 

تعيين مقدار ذرات ريزتر از ۰.۰۶mm در ماسه ايكه در بتن بكار برده مي‌شود.

اهميت و كاربرد: 

اغلب، خاک رس بصورت پوشش بر روي سنگدانه‌ها موجود مي‌باشد كه سبب عدم چسبندگي بين خمير و سيمان و سنگدانه‌ها مي‌شود، لذا اثري جدي بر مقاومت و دوام بتن مي‌گذارد كه از اين جهت شناخت ميزان واقعي ذرات ريزتر از ۰.۰۶mm بااهميت مي‌باشد. دو نوع ديگر از مواد ريزدانه، لاي و گرد و خاك مي‌توانند همانند با خاک رس بر روي سنگدانه‌ها بصورت پوششي و يا به صورت آزاد وجود داشته باشد كه كثرت آنها به علت ريزي ذرات و داشتن سطح زياد سبب مي‌شوند كه مقدار آب لازم براي مرطوب ساختن كليه ذرات در مخلوط بتن افزايش يابد.
با در نظر گرفتن مراتب بالا، لازم است كه مقادير خاک رس، لاي و گرد و خاك (دانه‌هاي ريزتر از ۰.۰۷۵mm) در سنگدانه‌ها مطابق آئين نامه بتن ايران به مقادير زير محدود گردد.

الف) براي ماسه 
– بتن تحت سايش حداكثر۳% وزن كل نمونه (%۵ براي ماسه شكسته)
– ساير بتن‌ها حداكثر۵% وزن كل نمونه (%۷ براي ماسه شكسته)
ب) براي شن 
– براي كليه بتن‌ها حداكثر۱% وزن كل نمونه (%۱.۵ براي دانه‌هاي شكسته)

وسايل آزمايش: 

استوانه پلاستيكي مدرج با درب پلاستيكي
لوله لاستيكي
لوله مسي
ميله وزنه دار و سيفون
منبع ۴ ليتري (براي محلول استوك)
پيمانه نمونه گير – استوانه فلزي بقطر داخلي mm57 و گنجايش cc5±۸۵
قيف دهن گشاد – بقطر mm100
كرونومتر – با دقت ۱ ثانيه
تكاندهنده نيمه اتوماتيكي – قادر به ۱۰۰ تكان كامل در ۵±۴۵ ثانيه
محلول استوك (Stoke) – شامل gr.454 كلرور كلسيم خشك، gr.2050 گلسيرين، gr47 آلدئيد فرميك ۴۰ درصد حجمي
خط كش و كاردك – جهت صاف كردن ماسه در داخل پيمانه نمونه گير
كوره – قادر به توليد دماي C5±۱۰۵ باشد.

نمونه برداري: 

حدود ۲ كيلوگرم ماسه را از ارتفاع متوسط دپو برداشته و بوسيله دستگاه تقسيم كن به دو قسمت تقسيم نمائيد.
يادآوري ۱: نمونه گيري در اين آزمايش بسيار حائز اهميت است و چنانچه به روش چهار قسمتي يا به روشهاي ديگر نمونه بطور صحيح تقسيم نگردد نتايج به دست آمده با واقعيت امر تطبيق نمي كند. بنابراين لازم است كه كمال دقت هنگام تقسيم نمونه بعمل آيد تا از بين رفتن مواد نرمه كه اثر آنها در اين آزمايش بسيار موثر است جلوگيري گردد.

روش آزمايش: 

با سيفون كردن، محلول استوك را به داخل استوانه پلاستيكي بريزيد تا ارتفاع محلول در استوانه به ۱۰۰mm±۲.۵mm برسد. نمونه آماده شده را با استفاده از قيف به داخل استوانه پلاستيكي وارد كنيد. جهت خارج كردن هواي موجود در استوانه، ته آنرا چندين بار به كف دست بزنيد تا تمام حبابهاي موجود خارج شود. استوانه با محتوياتش به مدت ۱±۱۰ دقيقه بر روي ميز به حال خود باقي بگذاريد و در پايان ۱۰ دقيقه كه نمونه كاملا از محلول اشباع شد، سر لاستيكي استوانه را روي آن قرار دهيد. در اين هنگام با سر و ته كردن استوانه، نمونه درون آن كاملا شل و بهم مي‌خورد.

استوانه دربسته را به وسيله پيچهاي مربوطه در محل خود قرار دهيد و كنتور شماره زن را بر روي صفر ميزان كنيد. سپس حركت تناوبي را توسط دست به دستگاه بطور يكنواخت وارد كنيد بطوريكه زمان رفت و برگشت استوانه برابر باشند. تكان دادن را تا ۱۰۰ بار بطوريكه در كنتور نشان مي‌دهد ادامه دهيد.

پس از تكان دادن، استوانه را روي ميز قرار داده و سر لاستيكي آن را برداريد. آنگاه لوله مسي را تا ته استوانه فرو برده و پس از باز كردن گيره اجازه دهيد كه محلول استوك از كه حدود ۱۰۰cm از سطح كار بالاتر مي‌باشد، به داخل استوانه هدايت شود. با چرخاندن آرام و حركت از بالا و پائين لوله مسي، كليه مصالحي كه به جدار استوانه چسبيده و همچنين ذرات ريز نمونه شسته و به طرف بالا رانده مي‌شوند. البته در اين هنگام مايع در داخل استوانه بالا مي‌رود. اين عمل بايد طوري انجام گيرد كه پس از خارج كردن لوله مسي از داخل محلول و بستن شير مربوطه به حجم كل مايع دقيقا به ۳۸۱mm برسد. استوانه محتوي محلول بر روي ميز براي مدت ۲۰ دقيقه ±۱۵ ثانيه به حال خود باقي مي‌ماند.

ابتداي زمان آزمايش، زماني است كه استوانه را بر روي ميز قرار مي‌دهيد. در انتهاي ۲۰ دقيقه كه نمونه بهم خورده به مرور رسوب نمود، سطح بالايي كليه مصالح را يادداشت نماييد. اين عدد بعنوان «عدد رس» خوانده مي‌شود. چنانچه خط مشخصي پس از ۲۰ دقيقه بدست نيامد استوانه و نمونه محتوي آن را مدت بيشتري به حالت سكون بگذاريد تا چنين خط مشخصي بين مايع و نمونه نمايان گردد. پس از خواندن مقدار خاک رس براي تعيين مقدار ماسه به يكي از دو روش زير عمل كنيد:

الف) هنگامي كه با ميله نشانه دار كار مي‌كنيد، ميله وزنه دار را به آرامي در حاليكه سر نشانه با بدنه داخلي استوانه تماس دارد بطرف پائين حركت دهيد. هنگاميكه ميله نشانه دار به وسيله وزنه سر آن بر روي ماسه نشست دقيقا ارتفاع نوك نشانه بر روي ديواره داخلي استوانه نشاندار را بخوانيد. سپس مقدار ۲۵۴mm از ارتفاع محل نشانه كم كنيد تا مقدار ماسه مشخص شود.

ب) چنانچه ارتفاع قسمت رس يا ماسه تا ۲.۵mm درجه بندي استوانه پلاستيكي باشد، مقدار بزرگتر را بعنوان خاک رس يا ماسه يادداشت نماييد. (مانند ۸ بجاي ۷.۹۵ يا ۳.۳ بجاي ۳.۲۲).

يادآوري ۲: آزمايش بايد در محلي كه عاري از لرزش بايد انجام گيرد يعني از هر حركتي به ميز و استوانه آزمايش جلوگيري شود.

محاسبات: 

مقدار ارزش ماسه‌اي (SE) تا ۰.۱ اعشار از فرمول زير بدست مي‌آيد.

فرمول ارزش مقدار ماسه ای

در حاليكه:
SE – نسبت درصد لاي
-h سطح ارتفاع قشر ماسه در استوانه [mm]
-H سطح ارتفاع قشر رس در استوانه [mm]
يادآوري ۳- چنانچه ماسه‌اي (SE) يك عدد كامل نبود، نزديكترين عدد بزرگتر را به عنوان ارزش ماسه‌اي گزارش كنيد.
(مثال اگر SE=41.5 باشد بايد SE=42 گزارش شود).
همچنين اگر ۳ نمونه آزمايش شود بايد به ترتيب بالا اعداد را كامل و سپس ميانگين گرفته و مجددا عدد ميانگين را نيز به نزديكترين عدد بزرگتر تبديل نماييد.

منبع : سایت عمران پویا

توسط | ۱۳۹۷/۲/۱۹ ۱۰:۴۳:۲۱ ۲ام, خرداد ۱۳۹۷|آزمایش های مهندسی, سنگدانه|بدون ديدگاه

ثبت ديدگاه

6 + 1 =